Hezkuntzak Eskola Kontseilura bidali du ikastetxe publikoetako jardueretan irakasle erretiratuen borondatezko lankidetza arautzen duen lehen araudia
Nafarroako irakasleek, erretiroa hartu ondoren, ikastetxe publikoetan borondatez laguntzen jarrai dezakete, eta lehen aldiz ziurtatuta izango dute beren jarduera. Hezkuntza Departamentuak irakasle erretiratuen borondatezko lankidetza arautzen duen foru aginduaren zirriborroa igorri dio Nafarroako Eskola Kontseiluari, nahitaezko irizpena eman dezan. Zirriborro horretan, Nafarroako Gobernuaren Erantzukizun Zibil Orokorreko Polizak estalita egoteko eskubidea aitortzen zaie, ikastetxeko zuzendariak agindutako jarduera guztietan.
Ikastetxe askotan euren borondatez beren lana eta askotariko jardueretan duten esperientzia eskaintzen jarraitzen duten irakasle erretiratuen presentzia etengabea da Nafarroako hezkuntzan. Emeritu horiek ez zuten inoiz euren jarduna erregulatzen zuen araudirik izan, eta, batez ere, beren presentzia eta jarduera bermatzeko oinarrizko eskubideak bermatzen zizkienik. Orain, lehen aldiz, Hezkuntza Departamentuak foru aginduaren zirriborro bat egin du. Zirriborro horretan, alderdi horiek definitzeaz gain, irakasle erretiratuek osatutako Esperientziaren Sarea arautzen da.
Hezkuntzari buruzko maiatzaren 3ko 2/2006 Lege Organikoaren 104. artikuluko 1. paragrafoan ezartzen denez, “hezkuntza-administrazioek irakasleek beren zereginaren gizarte-garrantziaren araberako tratua, begirunea eta errespetua jasotzen dutela zainduko dute”.
Nafarroako hezkuntza-sistema eraikitzeko oinarrietako bat irakasleak dira. Hala ere, azken urteotan irakasleen erretiro-kopuruak gora egin du, eta horrek balio erantsi bat galtzea ekarri du esperientzia luzea izateagatik pilatutako ezagutza transferitzeko.
Hezkuntza Departamentuak funtsezkotzat jotzen du irakasle erretiratuek egindako lana aintzat hartzea eta aintzatestea, bai eta Nafarroako Foru Komunitateko ikastetxe publikoen bizitzan haien borondatezko lankidetza arautzen duten erabakiak hartzea ere, beren ezagutzak eta esperientzia alde batera ez uzteko. Faktore horiek aktibo ezin hobea dira ikastetxeetan garatutako jardueren kalitatea hobetzeko. Hezkuntza Departamentuak uste du irakasle erretiratuek onura izan dezaketela beste belaunaldi batzuekin komunikatzen hasten direnean, eta autoestimua indartu daitekeela gizartearentzat zalantzarik gabe baliagarriak diren jardueretan zuzenean parte hartuz.
Horrela, esperientziadun irakasleen talentua goraipatzen duten baldintzak ezarri dira, erretiroa hartze hutsagatik irakasle horien ekarpen baliotsua ez baztertzea ahalbidetzen dutenak, eta hori guztia, Nafarroako hezkuntza-sistemaren kalitate- eta hobekuntza -irizpideei jarraiki.
Erregulazioa
Foru aginduaren xedapenei atxiki dakizkieke Hezkuntzari buruzko maiatzaren 3ko 2/2006 Lege Organikoak edo Espainiako hezkuntza-sistemaren esparrua hurrenez hurren definitu duten beste edozein lege organikok araututako unibertsitateaz kanpoko irakasleen kidegoetako erretiratuak, funtzionarioak nahiz ikastetxe publikoetan kontratatuak. Horretarako baldintza gisa, Nafarroako Foru Komunitateko ikastetxe publikoren batean zerbitzuak eman izana, bizilekua edozein izanik ere, edo Nafarroako Foru Komunitatean bizitzea, nahiz eta zerbitzuak beste erkidego bateko ikastetxe publikoetan eman izan.
Irakasle emerituen jarduerak ez dira ordainduak izango, eta ez dute eskubiderik emango lanpostuak betetzeko, eta, ikasleekin eskola-orduetan harreman zuzena izanez gero, jardueraz arduratzen den jarduneko irakasle baten edo batzuen zuzeneko erantzukizunpean egingo dira beti. Irakasle horiek une oro egon beharko dute bertan. Hala ere, ikastetxeko zuzendaritza-taldeak esleitutako jarduera batean parte hartzeagatik sor daitezkeen gastuak ikastetxeak berak hartuko ditu bere gain, betiere gastu horiek aldez aurretik zuzendariak baimendu baditu. Irakasle erretiratuek ikastetxe bateko jardueretan borondatez parte hartzeak ez du inola ere ekarriko ikastetxe horri dagozkion giza baliabideen esleipena murriztea. Eta inola ere ezingo dira izan dagozkien irakaskuntzen curriculum ofiziala osatzen duten arlo, irakasgai, eremu, modulu edo irakasgaietako eskolak.
Foru aginduak irakasle emerituei dagozkien eskubideak zehazten ditu, besteak beste, edozein arrazoi eta zirkunstantziagatik diskriminaziorik gabe tratatuak izatea, parte hartzea eta ikasleen eskola-bizikidetza eta hezkuntza integrala hobetzeko beharrezko laguntza jasotzea, irakasle-laguntzaile gisa betetzen dituzten eginkizunen barruan eta ikastetxeko gobernu- eta koordinazio-organoek zehazten dituzten baldintzetan; ikastetxeko instalazioak eta materialak erabiltzea, betiere horrek irakasle titularren jarduera zailtzen ez badu; Nafarroako Foru Komunitateko Irakasleei Laguntzeko Zentroek aurrera eramaten dituzten lan-taldeetan, prestakuntza-proiektuetan eta prestakuntza-jardueretan parte hartzea, baldin eta plazarik badago eta horrek ez badakar jardunean dauden profesionalak baztertzea edo ikastetxeko kide anitzeko organoek haiek erabakitzen dituzten saioetara gonbidatzea. Saio horietan, irakasle erretiratu laguntzaileak hitzarekin baina botorik gabe jardungo du.
Irakasle erretiratuen borondatezko lankidetza zuzendaritza-taldearen jarraibideen arabera egin beharko da, eta jarduneko irakasle baten edo batzuen zuzeneko erantzukizunpean.
Irakasle horiek honako jarduera hauek garatuko dituzte: hitzaldiak, konferentziak eta beste jarduera batzuk noizean behin ematea, jarduera osagarriak eta eskolaz kanpokoak diseinatzen eta/edo gauzatzen laguntzea, irakurketa sustatzeko eta/edo eskola liburutegiak optimizatzeko programetan parte hartzea, eta eskola-bizikidetza hobetzeko jolasak egituratzeko helburua duten jarduerak diseinatzen eta/edo antolatzen laguntzea, ikastetxeko eskola-aldizkariak edo argitalpenak egiten laguntzea; txapelketak, lehiaketak, topaketak eta bizikidetza-jarduerak antolatzea; ikerketa edo berrikuntza zientifiko edo didaktikoko jarduerak egitea; ikastetxeko proiektuetan parte hartzea eta/edo laguntzea; material didaktikoak egiten eta laborategietan praktikak prestatzen laguntzea; ikastetxeko artxiboak mantentzeko lanetan laguntzea, ikerketa historiko, pedagogiko eta didaktikoetan aprobetxa daitezen; ikastetxearen eta inguruko enpresa eta erakundeen arteko harreman-jardueretan parte hartzea, edo ikastetxearen urteko programazio orokorrean jasotako beste edozein jardueratan parte hartzea.
Prozedura
Irakasle erretiratuek hainbat jardueratan borondatezko laguntza eman dezaten, ikastetxeetako zuzendaritzek Hezkuntza Departamentuari eskatu beharko diote lankidetza-jarduera egingo den ikasturtearen aurreko urteko ekainean.
Eskaera egin aurretik, ikastetxeko zuzendariak Eskola Kontseiluari jakinarazi beharko dio, eta kide anitzeko gobernu-organo horri dagokio ekimena onartzea.
Era berean, irakasle erretiratuek lankidetzan aritzeko nahia adierazi beharko dute dagokion ikastetxeko zuzendaritzaren aurrean, eta zuzendaritza horrek informazioa eman beharko die interesdunei beren lankidetzan egin beharko dituzten jarduerei buruz. Ikastetxeek eskaerak jasotzeko epea iraileko lehen hiru asteetan egongo da zabalik. Zuzendaritza-taldeak erabakiko du zein irakasle izango diren laguntzaileak, hala badagokio, zehaztutako jardueretarako, autonomia eta diskrezionalitate osoz, beren hautaketa-irizpideak finkatzeko. Irakasle erretiratuen lankidetzak ikasturte bakar bateko indarraldia izango du. Xede horietarako, ikasturte berri baterako irakasle laguntzaileak izaten jarraitu nahi duten ikastetxe guztiek beste eskabide bat egin beharko dute. Ikastetxeek irakasle horien lankidetza ebaluatuko dute ikasturteko eskola-jarduerak amaitzean. Ikastetxeek irakasle horien lankidetza ebaluatuko dute ikasturteko eskola-jarduerak amaitzean.
